декабря 2017

Академик Абдулғанӣ Мирзоев ва мактаби илмии ӯ

Академик Абдулғанӣ Мирзоевро устод Соҳиб Табаров олими соҳибмактаб номида буд. Ва ин ҳақиқати маҳз аст. Абдулғанӣ Мирзоев шахсияти нотакрорест, ки дар адабиётшиносии муосири тоҷик соҳиби мактаби таҳқиқотии худ буд ва даҳҳо шогирдонаш имрӯз ҳам дар ин арса майдондорӣ мекунанд. Аз фавти олими маъруф бештар аз 40 сол сипарӣ шуд, вале мактаби вай побарҷост. Иттифоқи нависандагон олими шинохтаро ин гуна муаррифӣ кардааст:

АБДУЛҒАНӢ МИРЗОЕВ 22 ноябри соли 1908 дар шаҳри Китоби вилояти Қашқадарё зода шудааст. Соли 1918 мактаби миёнаро хатм карда, дар навоҳии гуногун дар вазифаҳои котиб ва мудири шуъбаи кумитаи иҷроия фаъолият бурдааст. Дар КИМ РСС Тоҷикистон низ кор кардааст.

Аввалин воситаи таълим оид ба сиёсати хориҷии Тоҷикистон ба нашр расид

Интишороти «Контраст» дар шаҳри Душанбе аввалин воситаи таълимӣ оид ба сиёсати хориҷии Тоҷикистони соҳибихтиёрро бо забони русӣ ба нашр расонд.

Муаллифи китоб доктори илмҳои таърих, мушовири калони  Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои робитаҳои хориҷӣ Зафар Сайидзода мебошад.

Китоби таълимӣ аз чор боб иборат буда, давраи аз соли 1991 то соли 2017 – ро дар бар мегирад.

Боби аввал

Дар ин асар иқтидори сиёсати хориҷии кишвар, таҳаввулоти доктринаи он, хусусиятҳои механизми қабули тасмимот дар ин бахши фаъолияти давлат ва ҳадафу самтҳои дипломатияи иқтисодии тоҷик мавриди таҳлил қарор гирифтаанд.

Аввалин воситаи таълим оид ба сиёсати хориҷии Тоҷикистон ба нашр расид

Интишороти «Контраст» дар шаҳри Душанбе аввалин воситаи таълимӣ оид ба сиёсати хориҷии Тоҷикистони соҳибихтиёрро бо забони русӣ ба нашр расонд.

Муаллифи китоб доктори илмҳои таърих, мушовири калони  Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои робитаҳои хориҷӣ Зафар Сайидзода мебошад.

Китоби таълимӣ аз чор боб иборат буда, давраи аз соли 1991 то соли 2017 – ро дар бар мегирад.

Боби аввал

Дар ин асар иқтидори сиёсати хориҷии кишвар, таҳаввулоти доктринаи он, хусусиятҳои механизми қабули тасмимот дар ин бахши фаъолияти давлат ва ҳадафу самтҳои дипломатияи иқтисодии тоҷик мавриди таҳлил қарор гирифтаанд.

Кайҳонаварди дили инсон

Адиби оламшумул Чингиз Айтматов аз дӯстони хеле наздики адибони тоҷик буд. Вай ба адабиёти пурғановати форсу тоҷик эҳтироми хоса дошт ва борҳо ба Тоҷикистон омадаву дар чорабиниҳои адабиву фарҳангии кишварамон ширкат кардааст. Ҳамзамон адибони маъруфи тоҷик низ ҳамеша меҳмонони азизи ин нобиғаи асри 20 ва аввали асри 21 буданд.

Дар бораи Чингиз Айтматов ҳарфи гуфтанӣ зиёд

Зуфархон Ҷавҳарӣ – шоире, ки баъди суҳбат бо Бобоҷон Ғафуров дубора ба адабиёт баргашт

“Аз шеърҳои Ҷавҳарӣ сарсарӣ гузаштан дуруст нест. Мумоилайҳ шеърро  басо устодона менигорад.  Зотан Ҷавҳарӣ ба таври қадим аз устодони адаби он давра аст. Ҷавҳарӣ муқаллиди Бедил аст аммо дар тақлид он қадар сохтакорию такаллуф ба кор набурдааст, бинобар ин аз ин тақлид ба фасоҳати табии забон  зарари куллӣ рӯй надодааст.

Ҷавҳарӣ дар насри форсӣ низ муқтадир аст, лекин насрашро ниҳоят душворфаҳм менависад.  Бо хоҳиши фақир барои  тарҷумаи ҳоли худ чизе навишта фиристода буд, ки нисбатан ба соири  мансуроташ  хеле сода аст... ”.  (Садриддин Айнӣ, Намунаи адабиёти тоҷик)

Ниҳолшинониву ободгариҳо дар Китобхонаи миллӣ имрӯз ҳам идома доштанд

Аз сари субҳ гуруҳе паз кормандони Китобхонаи миллӣ ба корҳои ободгарӣ идома доданд.

Саҳни бинои Китобхона ва ҳотаи онро аз хасрӯбаву сангрезаҳо тоза карданд. Бехи ниҳолҳоро нарм намуданд, ҷӯйборҳоро аз хасрӯбаҳо ва баргҳои хазон тоза карданд.

Ободгарӣ дар Китобхонаи миллӣ муддати ҳудудан як ҳафта пеш сар шуда, ҳамоно идома дорад.

Хуршед Каримов – олими беназири рустанипарварӣ дар Тоҷикиситон

Каримов Хуршед Ҳилолвич дар синни 79-солагӣ аз олам даргузашт. Аз маъруфтарин олимони соҳаи рустанипарварӣ дар кишвар буд. Шахсе, ки таълими мактабҳои Шӯравиро гузаштаву дар соҳаи кишоварзӣ кашфиётҳои беназир кардааст. Китобҳои ӯ ҳоло ҳам мавриди омӯзиш дар донишгоҳҳоянд. Як силсила аз пажуҳишҳои вай ба хоҷагии халқ миллионҳо даромади соф овардаанд.
Хуршед Каримов - доктори илми биология 10

Шоири халқ - Юсуф Вафо

Дар аввалин солҳои пирӯзии инқилоби Октябр ва ташкили Тоҷикистони Шӯравӣ Юсуф Вафо ва Сайидалӣ Вализода машҳуртарин шоирони мардумӣ буданд. Бо сабки дилнишин ва заболни ноби тоҷикӣ ва фаҳмо ба кулли мардум рӯбоиву дубайтӣ мегуфтанд. Ашъорашон мардумӣ шуд, чун аз даҳон ба даҳон мегузашт ва танҳо хеле баъдҳо сурудаҳои Юсуф Вафо дар шакли

Таҷлили Рӯзи байналмилалии маъюбон дар Китобхонаи миллӣ

Дар Китобхонаи миллӣ Рӯзи ҷаҳонии маъюбон таҷлил шуд. Директори муассиса профессор Абдусалом Мирализода зимни ширкат дар ҳамоиши Шуъбаи хизматрасонии махсус иброз дошт, ки маъюб будан ҳаргиз ба маънои берун аз ҷомеа будан нест. Нуқси ҷисмонии инсон ба ҳеч ваҷҳ наметавонад муҷиби он гардад, ки инсон аз равандҳои ҷомеа берун бошад.
Сарвари Китобхонаи миллӣ дар бахши дигари

Дарахтони нав атрофи Китобхонаи миллиро оро хоҳанд дод

Чанд рӯз аст, ки ниҳолшинонӣ дар ҳотаи Китобхонаи миллӣ дар авҷ аст. Бо истифода аз  ҳавои мусоиди аввали зимистон, ки мавсими ниҳолшинонист, кормандон дар ҷойҳои холӣ ва ба ҷойи дарахтони хушкидаву канори ҷӯйборҳо ниҳолҳои нав мешинонанд.

Имсол назар ба солҳои гузашта ниҳолҳо ба теъдод зиёд шинонда шуданд.
Кормандон аввал майдонро аз сангҳо тоза

Ёде аз Ҷонибеки Акобир

Ҷонибеки Акобир хеле бармаҳал аз олам рафт, ҳатто метавон гуфт дар айни камоли эҷодӣ. Ҳамагӣ 62 сол умр дид, барои адабиёт аз даст додани адибе чун Ҷонибек Акобир талафоти бузурге буд. Замоне тарки олам кард, ки ҳаводорони ашъораш аз ӯ асарҳои дигар интизор буданд.

Ҷонибек вақте  аз олам рафт, ки тӯли шояд даҳ соли охир чизе наменавишт.

Александр Шишов

Ҳаштоду як сол аз марги олими рус, этнографи машҳур, муаррих ва муаллифи китоби “Тоҷикон” Александр Поликарпович Шишов мегузарад. Ӯ худ аслан на муаррих буд ва на этнограф, ҳамагӣ духтуре буд, аммо шавқу майли беандоза ба омӯзиши таърих барояш ин шарафро насиб гардонд, ки муаллифи ду китоби хуби таърихӣ: «Сартҳо» ва «Тоҷикон»  гардад.
Александр Поликарпович Шишов 5 декабри соли