Ваҳдат ва фаъолияти китобдорӣ

Ҷашни Ваҳдати миллӣ яке аз муҳимтарин дастовардҳои таърихии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давраи истиқлолият ба ҳисоб меравад. Ин падида на танҳо хотимаи ҷанги шаҳрвандӣ, балки оғози марҳалаи нави давлатсозӣ, сулҳу субот ва рушди устувори ҷомеа мебошад. Ваҳдат ҳамчун мафҳуми сиёсӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ дар худ арзишҳои баланди инсонӣ, аз ҷумла ҳамдигарфаҳмӣ, таҳаммулпазирӣ ва ҳамбастагии миллиро таҷассум мекунад.

Дар ташаккул ва пойдории Ваҳдати миллӣ нақши Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, басо бузург ва таърихӣ мебошад. Маҳз бо кӯшишҳои пайгирона ва сиёсати сулҳҷӯёнаи Пешвои миллат раванди мураккаби музокироти сулҳ анҷом ёфта, дар кишвар сулҳу оромӣ барқарор гардид. Чунонки Пешвои миллат таъкид намудаанд: «Сулҳ барои мо неъмати бебаҳо ва дастоварди муқаддас аст». Ин суханон моҳияти аслии сиёсати давлатро дар самти таҳкими ваҳдати миллӣ инъикос менамоянд.

Дар ин замина, муассисаҳои фарҳангӣ, бахусус китобхонаҳо, дар тарғиби ғояҳои сулҳу ваҳдат ва баланд бардоштани сатҳи маърифати ҷомеа нақши муҳим мебозанд. Фаъолияти китобдорӣ ҳамчун ҷузъи муҳими низоми маърифатпарварӣ метавонад дар ташаккули тафаккури созанда ва худшиносии миллӣ таъсири амиқ расонад.

Ваҳдати миллӣ дар Тоҷикистон натиҷаи раванди мураккаби таърихӣ мебошад, ки баъд аз солҳои 90-уми асри гузашта ба даст омад. Ин падида бо имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар соли 1997 ба марҳилаи устувор ворид гардид.

Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон нақши калидӣ дар ин раванд иҷро намуда, миллатро ба сӯи сулҳу ҳамдигарфаҳмӣ раҳнамоӣ карданд. Дар яке аз суханрониҳояшон таъкид намудаанд: «Фарҳанги сулҳ пойдевори воқеии ҳалли муқовиматҳо, расидан ба сулҳу ваҳдат ва ризоияти миллӣ дар мамлакати мо гардид, ки назирашро ягон халқу миллат надида буд». Ин андеша нишон медиҳад, ки сулҳ ва ваҳдат пояи асосии тамоми равандҳои сиёсӣ, иқтисоди ва фарҳангии давлат мебошанд.

Имрӯз Ваҳдати миллӣ ҳамчун арзиши стратегӣ дар сиёсати давлатӣ ҷойгоҳи махсус дошта, ба таҳкими истиқлолият ва рушди устувори кишвар мусоидат мекунад.

Нақши Пешвои миллат дар барқарорсозии сулҳ ва таҳкими ваҳдати миллӣ аз ҷиҳати таърихӣ беназир аст. Роҳбарии хирадмандона, сабру таҳаммул ва иродаи қавии сиёсӣ имкон дод, ки Тоҷикистон аз як давраи ниҳоят душвор ба сӯи субот ва рушд гузарад.

Пешвои миллат пайваста таъкид мекунанд, ки ваҳдат бояд на танҳо ҳамчун дастоварди сиёсӣ, балки ҳамчун фарҳанги зиндагӣ пазируфта шавад. Дар ин робита Пешвои муаззам гуфтаанд: «Ваҳдат неъмати бузургест, ки онро бояд чун гавҳараки чашм ҳифз кард».

Ин андешаҳо нишон медиҳанд, ки ваҳдат танҳо натиҷаи як созишномаи сиёсӣ нест, балки раванди доимии тарбия ва худшиносии миллӣ мебошад.

Китобхонаҳо ҳамчун марказҳои муҳими фарҳангӣ ва иттилоотӣ дар ҷомеа вазифаи бузурги маърифатпарвариро иҷро мекунанд. Онҳо на танҳо макони нигоҳдории китоб, балки муҳити ташаккули афкори солим ва тарбияи шаҳрвандон мебошанд.

Дар шароити муосир китобхонаҳо метавонанд дар самтҳои зерин саҳм гузоранд:

–тарғиби адабиёти ватандӯстона ва таърихӣ;

-ташкили намоишгоҳҳои китоб бахшида ба Ваҳдати миллӣ;

-баргузор намудани вохӯриҳо бо олимон, адибон ва шахсиятҳои фарҳангӣ;

-ҷалби ҷавонон ба мутолиа ва худомӯзӣ.

Фаъолияти китобдорӣ дар ин раванд нақши калидӣ дорад, зеро китобдор ҳамчун роҳнамо метавонад хонандаро ба интихоби дурусти адабиёт ва ташаккули ҷаҳонбинии солим ҳидоят намояд.

Фаъолияти китобдорӣ танҳо додани китоб ба хонанда нест, балки як раванди мураккаби педагогӣ ва фарҳангӣ мебошад. Китобдор дар ташаккули шахсияти маънавии хонанда нақши муҳим дорад.

Дар робита ба Ваҳдати миллӣ, китобдорӣ метавонад чунин самтҳоро фаро гирад:

• Тарғиби адабиёти ватандӯстона-пешниҳод ва шарҳи китобҳо дар бораи таърихи давлатдорӣ ва сулҳи тоҷикон.
• Кори фардӣ бо хонандагон-роҳнамоии ҷавонон дар интихоби китобҳои муфид.
• Маҳфилҳои адабӣ-баррасии асарҳое, ки ғояи сулҳ ва ваҳдатро инъикос мекунанд.
• Истифодаи технологияҳои рақамӣ-рушди китобхонаҳои электронӣ ва дастрасии осон ба иттилоот.

Ин фаъолиятҳо ба баланд шудани сатҳи маърифат ва таҳкими ҳисси ватандӯстӣ мусоидат мекунанд.

Ҷавонон қувваи асосии пешбарандаи ҷомеа мебошанд. Пешвои миллат пайваста таъкид мекунанд, ки ояндаи давлат ба сатҳи маърифати ҷавонон вобаста аст. Аз ин рӯ, ҷалби онҳо ба китобхонаҳо аҳамияти махсус дорад.

Китобхонаҳо метавонанд барои ҷавонон:

–озмунҳои иншонависӣ ва мутолиа ташкил кунанд;

-маҳфилҳои илмӣ ва фарҳангӣ баргузор намоянд;

-барномаҳои тарбиявӣ оид ба сулҳ ва ваҳдат роҳандозӣ кунанд.

Ин амалҳо на танҳо донишро зиёд мекунанд, балки ҳисси масъулиятшиносӣ ва ватандӯстиро низ тақвият медиҳанд.

Фарҳанги мутолиа яке аз омилҳои муҳими рушди ҷомеаи муосир мебошад. Шахси китобхон дорои тафаккури таҳлилӣ, ҷаҳонбинии васеъ ва ахлоқи солим мегардад.

Ваҳдати миллӣ низ ба ҷомеаи огоҳ ва маърифатнок такя мекунад. Бинобар ин, китобхонаҳо ҳамчун марказҳои паҳнкунандаи дониш дар таҳкими ин арзиш нақши муҳим доранд.

Пешвои миллат дар яке аз суханрониҳояшон таъкид намудаанд: «Мо бояд ҷомеаи китобхон ва маърифатпарвар бунёд намоем». Ин даъват нишон медиҳад, ки рушди фарҳанги мутолиа яке аз самтҳои стратегии давлат мебошад.

Ҷашни Ваҳдати миллӣ рамзи сулҳ, оромӣ ва ягонагии мардуми Тоҷикистон мебошад. Он натиҷаи иродаи қавии сиёсӣ ва талошҳои пайгиронаи Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон буда, имрӯз ҳамчун арзиши муқаддас пазируфта шудааст.

Дар ин раванд, китобхонаҳо ва фаъолияти китобдорӣ нақши муҳим ва созанда доранд. Онҳо тавассути тарғиби дониш, ташкил намудани чорабиниҳои фарҳангӣ ва ҷалби ҷавонон метавонанд дар таҳкими Ваҳдати миллӣ саҳми назаррас гузоранд.

Ниҳоят, метавон таъкид намуд, ки сулҳ ва ваҳдат танҳо бо заҳмати доимӣ, маърифати баланд ва худшиносии миллӣ пойдор мемонанд. Китоб ва дониш бошад, воситаи асосии расидан ба ин ҳадафи олӣ мебошанд.

Ҳомидова Замира,

корманди шуъбаи маълумотдиҳию библиогирафии Муассисаи давлатии «Китобхонаи миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон.